Thuốc hạ sốt đặt hậu môn thường được cha mẹ lựa chọn khi trẻ nôn, không chịu uống thuốc hoặc không thể dùng thuốc đường uống. Vậy khi nào nên đặt thuốc và có tốt hơn thuốc uống không?
Thuốc hạ sốt đặt hậu môn có tốt hơn thuốc uống?
Không. Nếu trẻ vẫn uống được thuốc, đường uống thường được ưu tiên vì dễ sử dụng và khả năng hấp thu dễ dự đoán hơn.
Thuốc đặt hậu môn có thể là lựa chọn thay thế khi trẻ không thể uống hoặc không giữ được thuốc đường uống, chẳng hạn như nôn nhiều.
Vì vậy, không nên nghĩ thuốc đặt hậu môn “mạnh hơn” hay hạ sốt nhanh hơn thuốc uống.
Hướng dẫn lựa chọn đường dùng của thuốc hạ sốt Paracetamol
Trẻ nôn có nên dùng thuốc hạ sốt đặt hậu môn?
Có thể cân nhắc. Khi trẻ nôn nhiều và không thể giữ được thuốc uống, paracetamol dạng đặt có thể là một lựa chọn thay thế.
Tuy nhiên, nếu trẻ vẫn uống được nước và thuốc thì không nhất thiết phải chuyển sang thuốc đặt.
Nếu trẻ nôn liên tục, không uống được, tiểu ít hoặc có dấu hiệu mất nước, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì chỉ đổi đường dùng thuốc.
Thuốc hạ sốt đặt hậu môn có cần tính theo cân nặng?
Có. Liều paracetamol ở trẻ cần được tính theo cân nặng và hàm lượng của thuốc. Thông thường, liều Paracetamol khuyến cáo phổ biến là 15mg/kg/lần, mỗi lần cách nhau từ 4 – 6 giờ.
Không nên tự tăng liều thuốc đặt vì nghĩ rằng thuốc hấp thu qua hậu môn kém hơn thuốc uống. Một số liều cao được nghiên cứu trong những trường hợp đặc biệt không có nghĩa là có thể tự áp dụng tại nhà.
Cha mẹ có thể đọc thêm các bài viết về thuốc hạ sốt cho trẻ trên Bác sĩ bên con.
Đặt thuốc hạ sốt bao lâu thì có tác dụng?
Paracetamol thường bắt đầu có tác dụng trong khoảng 30–60 phút.
Nếu trẻ chưa hạ sốt ngay sau khi đặt thuốc, không tự ý đặt thêm một viên. Mục tiêu của thuốc hạ sốt là giúp trẻ dễ chịu hơn, không nhất thiết phải đưa nhiệt độ về mức bình thường.
Đặt thuốc rồi có được uống thêm paracetamol?
Không nên tự ý dùng thêm.
Nếu thuốc đặt đã chứa paracetamol, việc cho trẻ uống thêm một thuốc khác cũng chứa paracetamol có thể khiến trẻ nhận quá nhiều cùng một hoạt chất.
Cha mẹ nên ghi lại tên thuốc, hàm lượng và thời điểm đã dùng để tránh nhầm liều.
Trẻ đi ngoài ngay sau khi đặt thuốc thì sao?
Không nên tự động đặt lại một viên khác.
Nếu trẻ đi ngoài ngay sau khi đặt thuốc, rất khó biết chính xác trẻ đã hấp thu được bao nhiêu thuốc. Đặt thêm ngay có thể làm tăng nguy cơ quá liều nếu thuốc trước đó đã được hấp thu một phần.
Nếu không chắc chắn có cần dùng lại hay không, cha mẹ nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Trẻ dưới 3 tháng có được đặt thuốc hạ sốt?
Không nên tự ý dùng thuốc hạ sốt cho trẻ dưới 3 tháng tuổi.
Đặc biệt, trẻ dưới 3 tháng có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được nhân viên y tế đánh giá, vì sốt ở lứa tuổi này có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng nghiêm trọng.
Khi nào nên chọn thuốc đặt hậu môn?
| Tình trạng của trẻ | Lựa chọn |
|---|---|
| Trẻ uống được, không nôn | Ưu tiên đường uống |
| Trẻ nôn nhiều, không giữ được thuốc | Có thể cân nhắc đường đặt |
| Trẻ không thể uống thuốc | Có thể cân nhắc đường đặt |
| Trẻ dưới 3 tháng có sốt | Cần được khám |
Những điều cha mẹ cần nhớ
- Thuốc hạ sốt đặt hậu môn không tốt hơn thuốc uống.
- Có thể cân nhắc đường đặt khi trẻ không thể uống hoặc không giữ được thuốc.
- Liều thuốc cần được tính theo cân nặng và hàm lượng thuốc.
- Không tự ý tăng liều hoặc đặt thêm thuốc khi chưa đủ khoảng cách.
- Không dùng đồng thời nhiều thuốc cùng chứa paracetamol.
- Không tự ý đặt lại thuốc nếu trẻ đi ngoài ngay sau khi đặt.
Kiểm tra liều thuốc hạ sốt cho trẻ
Nếu anh chị không chắc trẻ đang dùng thuốc hạ sốt với liều lượng như thế nào, có thể sử dụng FeverCare của Bác sĩ bên con để tham khảo cách sử dụng thuốc hạ sốt dựa trên cân nặng của trẻ.
👉 Kiểm tra thuốc hạ sốt cho trẻ với FeverCare
FeverCare là công cụ hỗ trợ thông tin, không thay thế việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Thuốc hạ sốt đặt hậu môn có tốt hơn thuốc uống không?
Không. Khi trẻ uống được thuốc, đường uống thường được ưu tiên. Thuốc đặt hậu môn có thể được cân nhắc khi trẻ không thể uống hoặc không giữ được thuốc.
Trẻ nôn có nên đặt thuốc hạ sốt?
Có thể cân nhắc nếu trẻ nôn nhiều và không thể giữ được thuốc đường uống.
Đặt thuốc hạ sốt rồi có được uống paracetamol không?
Không nên tự ý dùng thêm nếu thuốc đặt cũng chứa paracetamol, vì có thể dẫn đến dùng quá liều.
Trẻ dưới 3 tháng có được tự đặt thuốc hạ sốt không?
Không. Trẻ dưới 3 tháng có sốt từ 38°C trở lên cần được nhân viên y tế đánh giá.
Tài liệu tham khảo
- American Academy of Pediatrics (AAP)
- World Health Organization (WHO)