Adenovirus ở trẻ em là một trong những bệnh nhiễm virus thường gặp, có thể gây các biểu hiện như sốt, ho, viêm họng hoặc đau mắt đỏ. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm và dễ lây lan khi trẻ tham gia các hoạt động tập thể như đi học, học hè, vui chơi hoặc đi bơi.
Phần lớn trẻ nhiễm Adenovirus sẽ hồi phục tốt với chăm sóc và theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn biến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc trẻ có bệnh nền.
Adenovirus lây truyền như thế nào?
Adenovirus có thể lây qua:
- Giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi.
- Tiếp xúc trực tiếp với người bệnh.
- Chạm vào các bề mặt hoặc đồ dùng có virus.
- Dùng chung khăn mặt, cốc uống nước hoặc các vật dụng cá nhân.
- Một số type Adenovirus có thể gây viêm kết mạc và liên quan đến nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.
Vào mùa hè, trẻ thường tham gia nhiều hoạt động tập thể như học hè, trại hè, khu vui chơi và bể bơi. Việc tiếp xúc gần với nhiều người có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Nguy cơ lây bệnh không chỉ đến từ nước bể bơi mà còn từ việc trẻ tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân.
Triệu chứng Adenovirus ở trẻ em
Adenovirus không có triệu chứng hoàn toàn đặc hiệu nên có thể dễ nhầm với cúm hoặc các bệnh do virus khác.
Trẻ có thể xuất hiện:
- Sốt, đôi khi sốt cao và kéo dài nhiều ngày.
- Ho, sổ mũi.
- Đau họng, viêm họng.
- Đau mắt đỏ, viêm kết mạc.
- Nôn hoặc tiêu chảy.
Chỉ dựa vào triệu chứng không thể khẳng định chắc chắn trẻ mắc Adenovirus. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm khi cần thiết.
Điều quan trọng hơn việc xác định chính xác loại virus là theo dõi tình trạng của trẻ và phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh nặng.
Adenovirus có nguy hiểm không?
Đa số trẻ khỏe mạnh sẽ hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nặng và gây ra các biến chứng như:
- Viêm phổi, suy hô hấp.
- Mất nước.
- Viêm kết mạc nặng.
- Viêm gan.
- Viêm não.
- Viêm cơ tim.
- Viêm bàng quang.
Sau viêm phổi Adenovirus nặng, một số trẻ có thể gặp các vấn đề hô hấp kéo dài.
Những trẻ có nguy cơ diễn biến nặng hơn gồm:
- Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi.
- Trẻ sinh non.
- Trẻ mắc bệnh tim hoặc bệnh phổi mạn tính.
- Trẻ suy giảm miễn dịch.
- Trẻ đang điều trị ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
Tuy nhiên, phát hiện sớm, theo dõi sát và điều trị phù hợp giúp phần lớn trẻ hồi phục tốt.
Chăm sóc trẻ mắc Adenovirus tại nhà
Phần lớn trẻ mắc Adenovirus có thể được chăm sóc và theo dõi tại nhà nếu trẻ vẫn tỉnh táo, uống được, không khó thở và không có dấu hiệu bệnh nặng.
Cha mẹ nên:
- Cho trẻ nghỉ ngơi, ngủ đủ và hạn chế các hoạt động gắng sức.
- Cho trẻ uống đủ nước; với trẻ nhỏ, tiếp tục cho bú mẹ hoặc uống sữa phù hợp.
- Cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ nếu trẻ ăn kém.
- Theo dõi nhiệt độ và tình trạng chung của trẻ.
- Khi trẻ sốt và khó chịu, có thể sử dụng thuốc hạ sốt phù hợp theo cân nặng và hướng dẫn sử dụng của thuốc hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
- Không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa được hướng dẫn.
- Nếu trẻ có nôn hoặc tiêu chảy, cần chú ý đến lượng nước trẻ uống và số lần đi tiểu để phát hiện sớm tình trạng mất nước.
- Nếu trẻ bị đau mắt đỏ hoặc viêm kết mạc, cần giữ vệ sinh mắt và theo dõi tình trạng của trẻ.
Lưu ý khi trẻ bị sốt
Sốt là một triệu chứng thường gặp khi trẻ nhiễm virus. Mục tiêu của việc hạ sốt là giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn, không nhất thiết phải đưa nhiệt độ về mức bình thường bằng mọi giá.
Cha mẹ nên theo dõi cả tình trạng chung của trẻ, khả năng uống nước, ăn uống và đi tiểu, thay vì chỉ tập trung vào con số trên nhiệt kế.
Khi cần sử dụng thuốc hạ sốt, cần lựa chọn thuốc phù hợp, dùng đúng liều theo cân nặng và tuân thủ khoảng cách giữa các lần dùng. Không nên tự ý tăng liều hoặc cho thuốc quá thường xuyên vì nghĩ rằng nhiệt độ chưa giảm như mong muốn.
Nếu chưa chắc chắn trẻ cần dùng thuốc hạ sốt nào, liều bao nhiêu hoặc bao lâu có thể dùng lại, cha mẹ có thể tham khảo FeverCare – Công cụ hỗ trợ tính liều thuốc hạ sốt cho trẻ em.
Trong quá trình chăm sóc tại nhà, cha mẹ nên theo dõi nhiệt độ, khả năng ăn uống và uống nước, số lần đi tiểu, mức độ tỉnh táo và nhịp thở của trẻ.
Nếu tình trạng của trẻ xấu đi hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo, cần đưa trẻ đi khám ngay.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có một trong các dấu hiệu:
- Khó thở, thở nhanh hoặc rút lõm lồng ngực.
- Li bì, khó đánh thức hoặc co giật.
- Bỏ bú, bỏ ăn hoặc uống rất kém.
- Tiểu ít, môi khô, mắt trũng hoặc có dấu hiệu mất nước.
- Sốt kéo dài nhưng tình trạng không cải thiện.
- Trẻ ngày càng mệt hoặc tình trạng chung xấu đi.
Đặc biệt cần thận trọng hơn khi trẻ còn rất nhỏ, sinh non hoặc có bệnh lý nền.
Việc nhận biết sớm dấu hiệu bệnh nặng quan trọng hơn nhiều so với việc cố gắng xác định trẻ đang mắc loại virus nào.
Dấu hiệu nguy hiểm, cần đưa trẻ đi khám ngay
Những sai lầm cha mẹ thường mắc phải
Tự ý dùng kháng sinh
Adenovirus là bệnh do virus nên kháng sinh không có tác dụng điều trị virus. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ đánh giá có nhiễm khuẩn hoặc bội nhiễm vi khuẩn phù hợp.
Tự ý dùng kháng sinh không giúp trẻ khỏi bệnh nhanh hơn và có thể làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.
Chủ quan vì nghĩ trẻ chỉ bị cảm thông thường
Adenovirus có thể biểu hiện giống nhiều bệnh virus khác. Nếu trẻ sốt kéo dài, mệt nhiều, uống kém hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, cha mẹ không nên tiếp tục theo dõi tại nhà quá lâu.
Cho trẻ quay lại hoạt động tập thể quá sớm
Khi trẻ vừa hết sốt nhưng vẫn còn triệu chứng bệnh, việc quay lại trường học, lớp học hè hoặc các hoạt động tập thể có thể làm tăng nguy cơ lây bệnh cho những người xung quanh.
Chỉ tập trung tìm đúng loại virus
Xét nghiệm xác định virus có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng diễn biến thực tế của trẻ mới là điều quan trọng nhất.
Cha mẹ cần quan tâm đến khả năng hô hấp, ăn uống, uống nước, mức độ tỉnh táo và các dấu hiệu mất nước của trẻ.
Ảnh minh họa
Làm gì để phòng lây nhiễm Adenovirus?
Hiện chưa có vaccine phòng Adenovirus được sử dụng rộng rãi cho trẻ em trong cộng đồng và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho đa số trường hợp. Vì vậy, phòng lây nhiễm vẫn là biện pháp quan trọng.
Cha mẹ nên:
- Hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.
- Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi.
- Không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước và đồ dùng cá nhân.
- Vệ sinh các bề mặt và vật dụng thường xuyên được sử dụng.
- Khi trẻ đang sốt hoặc có các triệu chứng như ho, đau mắt đỏ hoặc tiêu chảy, nên cho trẻ nghỉ học, nghỉ bơi và hạn chế đến nơi đông người.
- Chỉ cho trẻ quay lại các hoạt động tập thể khi tình trạng sức khỏe đã hồi phục phù hợp.
- Lựa chọn bể bơi có quản lý tốt, kiểm soát chất lượng nước và khử khuẩn đúng quy định.
- Không cho trẻ đang mắc bệnh đi bơi hoặc tham gia các hoạt động tập thể.
Cha mẹ cần nhớ gì về Adenovirus?
Adenovirus không phải là một loại virus mới và phần lớn trẻ mắc bệnh đều có thể hồi phục hoàn toàn.
Cha mẹ không cần quá hoang mang nhưng cũng không nên chủ quan. Điều quan trọng là chăm sóc trẻ đúng cách, theo dõi sát diễn biến bệnh và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo.
Nếu trẻ khó thở, li bì, co giật, uống kém, có dấu hiệu mất nước hoặc tình trạng ngày càng xấu đi, hãy đưa trẻ đi khám ngay.
Bình tĩnh, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám đúng lúc là cách tốt nhất để bảo vệ trẻ.
Công cụ hữu ích cho cha mẹ
Nếu trẻ bị sốt và cha mẹ chưa chắc chắn về liều thuốc hạ sốt theo cân nặng hoặc khoảng cách giữa các lần dùng, có thể tham khảo:
FeverCare – Công cụ hỗ trợ tính liều thuốc hạ sốt cho trẻ em
FeverCare giúp cha mẹ tham khảo cách sử dụng thuốc hạ sốt dựa trên thông tin của trẻ. Kết quả phụ thuộc vào thông tin được nhập và không thay thế thăm khám hoặc tư vấn trực tiếp từ nhân viên y tế.